Bruksizm,
zgrzytanie zębami

Bruksizm to schorzenie polegające na nieświadomym zgrzytaniu zębami lub ich zaciskaniu, najczęściej w nocy, chodź istnieją dwie jego odmiany bruksizm nocny i bruksizm dzienny. Jest to problem, który dotyka wielu ludzi na całym świecie, a nieleczony bruksizm może prowadzić do licznych konsekwencji zdrowotnych, w tym do uszkodzenia zębów, mięśni żwaczy, stawów skroniowo-żuchwowych lub wady zgryzu. Bruksizm jest szczególnie niebezpieczny jeżeli ktoś cierpi na nadwrażliwość zębów, odsłonięte szyjki zębow mogą dawać duże dolegliwości bólowe. Zaburzenia skroniowo żuchwowe mogą powodować trudności w jedzeniu lub tak fizjologicznych odruchach jak ziewanie, śpiew czy krzyk.

Jakie są obawy bruksizmu?

• Częste bóle głowy typu napięciowego i migrenowego, bóle karku
• Poranny ból twarzy
• Ból żuchwy i szczęki
• Klikanie, przeskakiwanie, trzaski w stawie skroniowo-żuchwowym
• Starcie zębów, wypadanie plomb
• Pękanie szkliwa
• Mocne zaciskanie zębów
• Rany na wewnętrznej powierzchni policzka
• Zaburzenia słuchu, piski, szumy

Skąd się to wzięło?

Przyczyny bruksizmu są złożone i mogą obejmować różne czynniki. Oto kilka potencjalnych przyczyn:

• Stres i emocje: Bruksizm często jest związany ze stresem, napięciem emocjonalnym lub uczuciem niepokoju. Osoby, które doświadczają wysokiego poziomu stresu, mogą zaciskać zęby jako sposób radzenia sobie z napięciem.
• Nieprawidłowa postawa ciała: Długotrwałe siedzenie przy komputerze, czy książkach

• Problemy z układem oddechowym: Nieprawidłowe oddychanie, zwłaszcza przez nos, może być związane z bruksizmem. Osoby oddychające przez usta podczas snu mogą zaciskać zęby, aby utrzymać odpowiedni przepływ powietrza.
• Niestabilność zgryzu: Zaburzenia zgryzu, takie jak niewłaściwe ustawienie zębów (malokluzje), mogą prowadzić do bruksizmu. Osoba może nieświadomie próbować dostosować swoje szczęki do określonej zwykle też pozycji poprzez zaciskanie zębów.
• Problemy z mięśniami szczękowymi: Nieprawidłowe funkcjonowanie mięśni szczękowych może być jednym z czynników powodujących bruksizm. Mogą to obejmować napięcie mięśniowe lub inne zaburzenia mięśniowe związane z układem nerwowym.
• Nadmierne spożycie alkoholu i używek: Spożycie alkoholu, spożycie kofeiny i niektórych substancji psychoaktywnych, palenie tytoniu może zwiększać skłonność do bruksizmu.
• Genetyka: Istnieje pewne dziedziczenie wrażliwości na bruksizm. Osoby, których rodzice miały ten problem, mogą być bardziej podatne na jego rozwinięcie.
• Środowisko: Nieprawidłowe nawyki ustne, takie jak gryzienie paznokci, przegryzanie długopisów itp., mogą wpływać na rozwój bruksizmu.
• Zaburzenia snu: Niektóre zaburzenia snu, takie jak bezdech senny, mogą zwiększać ryzyko wystąpienia bruksizmu

Zacznijmy to leczyć!

Tradycyjne metody leczenia bruksizmu opierają się na noszeniu nakładek na zęby, terapii behawioralnej i farmakoterapii. Jednak w ciągu ostatnich kilku lat pojawiły się nowe, obiecujące metody leczenia, które mogą być skuteczniejsze w zwalczaniu tego schorzenia – takie jak terapia manualna, terapia czaszkowo – krzyżowa, fizjoterapia stomatologiczna.

• Terapia behawioralna:

Tradycyjnie terapia behawioralna była jedną z głównych metod leczenia bruksizmu. Polega ona na eliminowaniu czynników stresowych, które mogą przyczyniać się do zgrzytania zębami, oraz na zmianie nawyków nocnego zaciskania zębów. Pacjenci uczą się technik relaksacyjnych, takich jak głębokie oddychanie, medytacja czy joga, które pomagają w redukcji napięcia mięśni żucia. Nowe podejście do terapii behawioralnej obejmuje także biofeedback, czyli monitorowanie aktywności mięśniowej podczas snu za pomocą specjalnych urządzeń. To pozwala pacjentom na świadomość swojego bruksizmu i kontrolę nad nim.

• Aparaty ortodontyczne:

Innowacyjne podejście do leczenia bruksizmu to stosowanie aparatu ortodontycznego, który jest noszony w nocy. Ten rodzaj aparatu jest zaprojektowany tak, aby zmniejszyć nacisk na starte zęby żuchwy, napięte mięśnie żwaczy jak i uwolnić napięte mięśnie szyi podczas snu. Jest to szczególnie skuteczne w przypadkach, gdzie bruksizm jest spowodowany problemami związanymi z układem zgryzu. Aparaty te są dostosowywane do indywidualnych potrzeb pacjenta i pozwalają na redukcję niszczenia zębów oraz łagodzenie bólu i napięcia mięśniowego.

• Terapia farmakologiczna:

W niektórych przypadkach, zwłaszcza gdy bruksizm jest spowodowany nadmiernym stresem lub zaburzeniami snu, terapia farmakologiczna może być skuteczną metodą leczenia. Leki przeciwlękowe, takie jak benzodiazepiny, mogą pomóc w redukcji napięcia mięśniowego i zgrzytania zębami. Jednak stosowanie leków farmakologicznych wiąże się z ryzykiem działań niepożądanych i uzależnienia, dlatego powinno się je stosować ostrożnie i zgodnie z zaleceniami lekarza.

•  Aplikacje mobilne i monitorowanie snu:

W erze cyfrowej pojawiły się także nowe narzędzia, które pomagają w leczeniu bruksizmu. Aplikacje mobilne i urządzenia do monitorowania snu pozwalają pacjentom śledzić swoje nawyki nocnego zgrzytania i zaciskania. Dzięki tym narzędziom można zarejestrować i analizować dane związane z bruksizmem, co pomaga w określeniu jego przyczyn i skutków. Na tej podstawie można dostosować terapię behawioralną lub farmakologiczną.

•  Terapia czaszkowo-krzyżowa

Terapia czaszkowo-krzyżowa to sposób na ulżenie ciału poprzez delikatną pracę z tkankami i poprawę ruchomości kości głowy i krzyżowej. W trakcie terapii skupia się także na poprawie przepływu płynu w okolicach mózgu i rdzenia kręgowego. Całość ma na celu rozluźnienie napięć w ciele i pomaganie w radzeniu sobie z dolegliwościami związanymi z psychosomatycznymi problemami, czyli takimi, które mają wpływ zarówno na ciało, jak i umysł.

•  Terapia manualna

Terapia manualna obejmuje techniki wykonywane ręcznie przez wykwalifikowanego terapeutę, zazwyczaj fizjoterapeutę lub osteopatę, który wykorzystuje różne techniki, takie jak masaż tkanek głębokich, masaż poprzeczny czy poizometryczna relaksacja mięśni tak, aby zmniejszyć napięcie mięśniowe w okolicach szczęki, szyi i ramion i pomaga w poprawie ruchomości stawów szczękowych i szyjnych. Zmniejszenie napięcia mięśniowego pomaga w zmniejszeniu skurczów mięśni, które mogą występować podczas bruksizmu.

•  Praca z oddechem 

Jedną z najczęstszych przyczyn bruksizmu jest stres oraz napięcie emocjonalne. Nadmierny stres może prowadzić do hiperwentylacji, czyli oddychaniu krótko oraz bardzo szybko. Nasze ciało w momencie hiperwentylacji, informuje nasz mózg o zagrożeniu (którego w rzeczywistości nie musi być) i włącza mechanizmy obronne oraz takie, które wyładowywują nadmierny stres takie jak bruksizm.  Praca z oddechem może być kluczowym elementem w przypadku tego schorzenia.

•  Poprawienie postawy ciała

Nieprawidłowa postawa ciała, często spowodowana wielogodzinnym siedzeniem przed komputerem z powodu charakteru pracy, jest też bardzo dużym czynnikiem indukującym stres. Nasza pozycja przed komputerem często jest zgarbiona. W tym przypadku nasze płuca nie mają przestrzeni, aby nabrać duży i silny wdech, więc bierzemy mało płytkich oddechów.

W momencie oddychania płytko i często, aktywuje to mechanizm, który informuje nasz mózg, że jesteśmy w niebezpieczeństwie. Zwiększa to stres, który zostaje wyładowany w postaci bruksizmu. Poprawa postawy ciała zarówno podczas życia codziennego jak i zawodowego może znacząco zmniejszyć poziom stresu jak i zmniejszyć dolegliwości związane z bruksizmem

W jaki sposób może pomóc fizjoterapeuta? Czyli fizjoterapia bruksizmu.

Specjalista np. fizjoterapii stomatologicznej może przeprowadzić dokładną ocenę postawy ciała, mięśni twarzy i mięśni żucia. Do zadań fizjoterapeuty stomatologicznego należy również niwelowanie napięcia obrębie czaszki, praca nad dysfunkcjami w obrębie powięzi szyi i twarzoczaszki, jak i praca nad innymi mięśniami, powięziami i ścięgnami.

Dzięki fizjoterapeucie lub osteopacie dowiesz się jak działa twoje ciało, mogą oni również ocenić zakres ruchomości żuchwy, czy istnieją nierównowagi mięśniowe lub napięcia mięśniowe, które przyczyniają się do bruksizmu.

Fizjoterapeuta może ulżyć w bólu, wykorzystując różne techniki terapii manualnej, takie jak masaż tkanek miękkich, masaż tkanek głębokich, rozluźnianie mięśni i terapię punktów spustowych, aby złagodzić stopień napięcia mięśniowego w obrębie twarzy, ale także szyi i ramion nie zapominając o tym że ból głowy może promieniować w obszarze obręczy barkowej.

Praca z fizjoterapeutą jest jest bardzo ważna jeżeli chcemy pozbyć się przyczyny a nie walczyć ze skutkami, fizjoterapia psychosomatyczna może okazać się kluczowa w powrocie do zdrowia.

Osteopata i fozjoterapeuta pokażą ci jak pracować nad sobą by się wyciszyć, przydatną rzeczą jest praca z oddechem jak i sport, dobranie odpowiednie dyscypliny do naszych możliwości i potrzeb może okazać się bardzo przydatne w walce o swoje zdrowie psychiczne.

Podsumowując

Bruksizm jest schorzeniem, które może prowadzić do problemów z zaciskaniem zębów do licznych powikłań zdrowotnych, w tym do uszkodzenia zębów i mięśni żucia. Tradycyjne metody leczenia, takie jak terapia behawioralna i farmakoterapia, są nadal ważne, ale pojawiły się także nowe, obiecujące podejścia, które mogą okazać się skuteczniejsze. Aparaty ortodontyczne, Botox, aplikacje mobilne i inne innowacje pozwalają na bardziej spersonalizowane i skuteczne leczenie bruksizmu. Ważne jest, aby każda metoda była dostosowana do indywidualnych potrzeb pacjenta i była monitorowana przez profesjonalistów medycznych. Warto inwestować w badania nad nowymi metodami leczenia, aby pomóc osobom cierpiącym na bruksizm poprawić jakość swojego życia i zdrowie jamy ustnej.